Van twee landen

Spanje en Nederland liggen geografisch niet eens zo ver uit elkaar, maar mentaal lijkt het soms als leven op een andere planeet.

Nederland leeft met de klok. Spanje met het kompas. En wie tussen die twee werelden beweegt, leert veel – over het land en ook over zichzelf.

De tijd: afspraak of richtlijn

In Nederland is tijd een afspraak. Tien uur is tien uur. Wie om vijf over tien binnenkomt, verontschuldigt zich. Wie om tien over tien arriveert, stuurt een bericht. Tijd is iets wat je beheert, bewaakt en efficiënt indeelt. Agenda’s zitten weken vooruit vol en spontane plannen zijn zeldzaam.

In Spanje is tijd een suggestie. “Ahora” betekent niet per se nu, maar eerder: straks, zo, of op een moment dat logisch voelt. Een afspraak om tien uur kan net zo goed half elf worden, zonder dat iemand daar onrustig van wordt. Het leven komt ertussen – en dat is geen probleem, maar een gegeven.

Communicatie: zeggen wat je denkt of denken wat je zegt

Nederlanders staan bekend om hun directheid. Wat je denkt, zeg je. Dat is geen onbeleefdheid, maar eerlijkheid. Feedback hoort erbij en wordt gezien als iets constructiefs. “Daar ben ik het niet mee eens” is een normale zin.

In Spanje ligt dat anders. Communicatie is relationeel. Het gaat niet alleen om wat je zegt, maar om wie je tegenover je hebt. Een rechtstreekse “nee” wordt vaak vermeden. Men zoekt naar zachtere formuleringen, om de harmonie te bewaren. Kritiek wordt verpakt, om de relatie niet te beschadigen.

Wonen: binnen of buiten leven

Nederlandse huizen zijn gebouwd om in te wonen. Goede isolatie, dubbele beglazing, centrale verwarming: het comfort zit binnen. De straat is functioneel, het huis is privé.

Spaanse huizen zijn gebouwd om te leven mét de omgeving. Balkons, terrassen, patios – het sociale leven speelt zich buiten af. Isolatie is vaak ondergeschikt aan ventilatie. Dat levert zomers verkoeling op, maar ’s winters verrassend koude woonkamers.

Geluid en privacy

Nederland is stil. Geluidsoverlast is iets om over te klagen. Buren houden rekening met elkaar. Privacy is heilig.

Spanje is hoorbaar. Kinderen spelen laat op straat, stoelen schuiven, stemmen klinken door open ramen. Geluid is geen inbreuk, maar een teken van leven. Wie absolute rust zoekt, woont in het verkeerde land.

Dat verschil raakt iets diepers: in Nederland beschermt men de individuele ruimte, in Spanje deelt men de gemeenschappelijke.

Zorg: protocol of persoon

De Nederlandse gezondheidszorg is strak georganiseerd. De huisarts is poortwachter. Er zijn richtlijnen, protocollen en stappenplannen. Dat werkt efficiënt, maar kan afstandelijk voelen.

In Spanje is zorg persoonlijker. Je gaat sneller naar een specialist. Er wordt meer onderzocht, meer gemeten. Wachttijden zijn normaal.

Bureaucratie: systeem versus situatie

Nederlandse bureaucratie is digitaal, overzichtelijk en voorspelbaar. Je weet waar je moet zijn, wat je nodig hebt en hoe lang het duurt. Bevestigingen komen per mail. Alles is vastgelegd.

In Spanje is bureaucratie een avontuur. Formulieren, stempels, kopieën en loketten horen erbij. Wat gisteren klopte, kan vandaag anders zijn. Het antwoord hangt vaak af van wie je tegenover je hebt.

Werk en hiërarchie

Nederlandse werkcultuur is plat. Iedereen mag meedenken. De baas is aanspreekbaar. Resultaat telt, niet rang.

Spanje kent meer hiërarchie. Besluiten worden vaak bovenin genomen. Relaties en vertrouwen spelen een grote rol. Efficiëntie is belangrijk, maar niet ten koste van de menselijke verhoudingen.

Eten en dagritme

In Nederland eet men om te functioneren. Ontbijt en lunch zijn praktisch. Het avondeten is vroeg en efficiënt.

In Spanje is eten een sociaal ritueel. Lunch is uitgebreid, diner laat. Samen eten is belangrijker dan wat er op tafel staat. Tijd speelt geen rol – gezelschap wel.

Sociale omgang

Nederlanders plannen sociale contacten. Bezoek wordt aangekondigd. Kringen zijn klein maar hecht.

Spanjaarden leven sociaal. Mensen schuiven aan, onverwacht bezoek is normaal. Families zijn groot, netwerken breed. Alleen zijn is eerder uitzondering dan norm.

Dagelijkse ergernissen

Nederlanders in Spanje klagen vaak over:

• onduidelijke afspraken
• tegenstrijdige informatie
• gebrek aan verantwoordelijkheid

Spanjaarden over Nederlanders:

• constante haast
• botte eerlijkheid
• overdreven regelzucht

Waarom het werkt – juist samen

Wie tussen Nederland en Spanje leeft, leert schakelen. Je neemt Nederlandse structuur mee, maar leert Spaanse flexibiliteit. Je plant, maar laat ruimte. Je vraagt door, maar blijft vriendelijk.

Slot

Nederland werkt beter. Spanje leeft beter. En wie het geluk heeft beide werelden te kennen, hoeft niet te kiezen – maar mag combineren.